Najpiękniejsze
zamki Szkocji

Monumentalna twierdza wyrastająca z wygasłego wulkanu Castle Rock i dominująca nad panoramą Edynburga. Miejsce było ufortyfikowane już we wczesnym średniowieczu, a przez stulecia służyło jako królewska rezydencja, arsenał i jeden z najważniejszych punktów obronnych Szkocji.

W murach zobaczymy Honours of Scotland — najstarsze insygnia koronacyjne na Wyspach Brytyjskich — Kamień Przeznaczenia oraz XII-wieczną kaplicę św. Małgorzaty, najstarszy zachowany budynek w Edynburgu. Codziennie, z wyjątkiem niedziel i wybranych świąt, z murów rozlega się One O’Clock Gun. Na spokojne zwiedzanie wnętrz i punktów widokowych warto przeznaczyć co najmniej dwie godziny.

Jeden z najważniejszych królewskich zamków Szkocji, stojący na skale ponad doliną Forth. Położenie pozwalało kontrolować przeprawy między Lowlands i Highlands, dlatego twierdza wielokrotnie znajdowała się w centrum walk o szkocką koronę.

Dzisiejszy kompleks łączy surowe fortyfikacje z reprezentacyjnym Pałacem Królewskim i Wielką Salą. To tutaj w 1543 roku koronowano dziewięciomiesięczną Marię Stuart, a w dzieciństwie przebywał jej syn Jakub VI. W odtworzonych apartamentach królewskich można zobaczyć barwne dekoracje, arrasy i słynne rzeźbione głowy ze stropu pałacu. Z murów rozciąga się panorama na Wallace Monument i pola dawnych bitew.

Potężna późnośredniowieczna twierdza z wysoką wieżą mieszkalną, bramą i znakomicie zachowanym dziedzińcem. Zasadniczy kształt zamku powstał pod koniec XIV wieku z inicjatywy Roberta Stewarta, księcia Albany, który przez pewien czas faktycznie rządził Szkocją.

Układ wnętrz pozwala zrozumieć funkcjonowanie rezydencji możnowładczej: od wielkiej sali i kuchni z ogromnym paleniskiem po prywatne komnaty. Spójna architektura sprawiła, że Doune zagrało kilka różnych zamków w „Monty Pythonie i Świętym Graalu”, Castle Leoch w „Outlanderze” oraz Winterfell w pilotażowym odcinku „Gry o tron”. Na miejscu warto skorzystać z audioprzewodnika i obejść budowlę od strony rzeki Teith.

Glamis jest jedną z najbardziej baśniowych szkockich rezydencji: ma liczne wieżyczki, wysokie kominy, rozbudowane skrzydła i rozległy park. Posiadłość od 1372 roku pozostaje siedzibą rodu Lyon, obecnie hrabiów Strathmore i Kinghorne, choć bryła była wielokrotnie rozbudowywana.

Zamek był dziecięcym domem królowej Elżbiety, późniejszej Królowej Matki, a w 1930 roku urodziła się tu księżniczka Małgorzata. Glamis wiąże się także z „Makbetem” Szekspira, choć historyczny Makbet prawdopodobnie nigdy tu nie mieszkał. Wnętrza zwiedza się z przewodnikiem; poza nimi warto zobaczyć włoski ogród, arboretum i aleje starych drzew.

Spektakularne ruiny zajmują niemal cały skalisty cypel otoczony stromymi klifami nad Morzem Północnym. Do warowni prowadzi długie zejście i podejście, które od razu pokazują, dlaczego miejsce było tak trudne do zdobycia.

W średniowieczu i epoce nowożytnej Dunnottar należał do najpotężniejszych twierdz rodu Keith. W 1651 roku ukryto tu Honours of Scotland przed armią Cromwella; klejnoty wyniesiono potajemnie, zanim garnizon skapitulował. Kompleks obejmuje nie tylko mury obronne, lecz także pałac, kaplicę, koszary i budynki gospodarcze. Najlepszy ogólny widok uzyskuje się jeszcze przed zejściem ze ścieżki od strony Stonehaven.

Balmoral Castle jest prywatną szkocką rezydencją brytyjskiej rodziny królewskiej, położoną nad rzeką Dee w Cairngorms. Królowa Wiktoria i książę Albert kupili posiadłość w 1852 roku, a obecny granitowy pałac w stylu szkockiego baronializmu ukończono w 1856 roku.

Charakterystyczną sylwetkę tworzą wysoka wieża zegarowa, krenelaże i stożkowe wieżyczki. W okresie udostępnienia zwiedza się przede wszystkim rozległe ogrody, wystawy i salę balową; pozostałe apartamenty są prywatne. Balmoral nadal pełni funkcję działającej rezydencji, dlatego zakres dostępu zależy od kalendarza rodziny królewskiej. Warto połączyć wizytę z Braemar, oddalonym o kilkanaście kilometrów.

Braemar Castle stoi samotnie nad doliną rzeki Dee, na wschodnim skraju miejscowości Braemar. Zamek wzniósł w 1628 roku John Erskine, hrabia Mar, jako zwartą wieżę na planie litery L otoczoną murem obronnym.

Podczas powstania jakobickiego w 1689 roku został spalony, a po kolejnym buncie służył wojskom hanowerskim jako garnizon. W XIX wieku ród Farquharson przekształcił surową twierdzę w wygodniejszą rezydencję. Charakterystyczne są narożne wieżyczki, żelazne kraty i kręte schody. To niewielki obiekt, lecz oferuje bardziej kameralne doświadczenie niż Balmoral.

Blair Castle w Blair Atholl jest białą, rozległą rezydencją rodu Murrayów, książąt Atholl. Najstarsza część, Comyn’s Tower, pochodzi z XIII wieku, lecz przez siedem stuleci obiekt był wielokrotnie rozbudowywany i zmieniał się z fortecy w pałac.

W ponad trzydziestu udostępnionych pomieszczeniach znajdują się kolekcje broni, portrety, meble i pamiątki rodzinne. Z zamkiem związani są Atholl Highlanders — prywatna ceremonialna formacja, której tradycję zatwierdziła królowa Wiktoria po wizycie w 1844 roku. Posiadłość obejmuje ogrody, Diana’s Grove z wysokimi drzewami i ruiny kościoła świętej Brygidy. Ze względu na skalę wnętrz i terenu warto przeznaczyć co najmniej 2–3 godziny.

Cawdor Castle powstał wokół XV-wiecznej wieży mieszkalnej w pobliżu Nairn, na wschód od Inverness. Według tradycji miejsce budowy wskazał osioł obładowany złotem, który zatrzymał się pod ostrokrzewem; pień starego drzewa można oglądać w najniższej części wieży.

Zamek pozostaje domem rodziny Cawdor i łączy średniowieczny rdzeń z późniejszymi, wygodniejszymi skrzydłami. Sława miejsca wynika częściowo z „Makbeta”, choć historyczny król żył około trzystu lat przed powstaniem budowli. Dużą atrakcją są trzy odmienne ogrody: Walled Garden, Flower Garden i Wild Garden. Cawdor łatwo włączyć między przejazd z Blair a okolice Inverness.

Rozległe ruiny zajmują skalisty półwysep na zachodnim brzegu Loch Ness. Pierwsza obronna osada istniała tu prawdopodobnie już w VI wieku, natomiast większość widocznych murów pochodzi z okresu od XIII do XVI stulecia.

Zamek kontrolował ważny odcinek Great Glen i wielokrotnie przechodził z rąk do rąk w walkach między koroną a rodami Highlands. W 1692 roku wycofujący się garnizon wysadził bramę, aby uniemożliwić jakobitom zajęcie twierdzy. Najbardziej charakterystycznym punktem jest Grant Tower z widokiem wzdłuż jeziora. Centrum dla odwiedzających ukryto w zboczu, dzięki czemu nie zakłóca panoramy ruin i Loch Ness.

Eilean Donan stoi na małej pływowej wyspie w miejscu spotkania Loch Duich, Loch Long i Loch Alsh. Pierwsza warownia powstała prawdopodobnie w XIII wieku, a zamek przez długi czas wiązał się z klanami Mackenzie i MacRae.

W 1719 roku trzy angielskie okręty ostrzelały zajęty przez hiszpańskich żołnierzy zamek, a zgromadzony proch posłużył do wysadzenia pozostałych murów. Dzisiejsza romantyczna sylwetka jest wynikiem rekonstrukcji prowadzonej w latach 1912–1932 przez podpułkownika Johna MacRae-Gilstrapa. Kamienny most, pływy i górskie tło sprawiają, że miejsce wygląda inaczej o każdej porze dnia. Warto obejść zatokę, ponieważ najlepsze kadry powstają także z przeciwległego brzegu.

Castle Stalker jest zwartą kamienną wieżą stojącą samotnie na pływowej wysepce Loch Laich, niedaleko Appin. Obecna konstrukcja powstała głównie w XV wieku i należy do najlepiej zachowanych szkockich tower houses.

Budowlę wzniósł ród Stewartów z Appin, a później zamek przechodził między Stewartami i Campbellami. Po okresie opuszczenia został prywatnie odrestaurowany w XX wieku. Nie działa jak typowa atrakcja: wejście jest możliwe tylko podczas nielicznych wcześniej rezerwowanych wycieczek, obejmujących przeprawę łodzią. Najlepszy ogólnodostępny widok znajduje się powyżej drogi A828; przy odpływie wysepka i mielizny tworzą szczególnie ciekawy krajobraz.

Inveraray Castle jest reprezentacyjną siedzibą rodu Campbell, książąt Argyll, położoną w zielonym parku nad Loch Fyne. Budowę obecnego zamku rozpoczęto w 1746 roku, zastępując wcześniejszą siedzibę bardziej regularną, nowoczesną rezydencją.

Pierwotny projekt przygotowali Roger Morris i William Adam, a po pożarze w XIX wieku przebudowa dodała charakterystyczne stożkowe dachy wież. Wnętrza są pałacowe, nie obronne: w Armoury Hall broń ułożono w dekoracyjne wzory, a State Dining Room i Tapestry Drawing Room zachowały bogate wyposażenie. Rodzina książęca nadal mieszka w części budynku. Po zwiedzaniu warto przejść przez ogrody i spojrzeć na zamek od mostu nad rzeką Aray.

Culzean Castle jest XVIII-wieczną rezydencją widowiskowo ustawioną na klifie nad Firth of Clyde. Architekt Robert Adam przekształcił starszą wieżę mieszkalną Kennedych w efektowny pałac z okrągłą wieżą i reprezentacyjnymi wnętrzami.

Najbardziej charakterystyczne elementy to owalna klatka schodowa, Salon Okrągły z widokiem na morze i rozbudowane apartamenty. W 1945 roku najwyższe piętro przekazano dożywotnio generałowi Dwightowi Eisenhowerowi w podziękowaniu za jego rolę podczas drugiej wojny światowej. Posiadłość obejmuje setki hektarów parku, ogrody, plażę, jaskinie i klifowe ścieżki. To miejsce wymaga więcej czasu niż sam pałac — warto zaplanować co najmniej pół dnia.